Heel simpel voorgesteld, is een camera een afgesloten doos met een gat. In deze doos bevindt zich een film of elektronische sensor. Zolang het gat gesloten is, kan er geen licht bij de film of sensor komen. Komt er te veel licht binnen dan raakt de foto overbelicht, komt er te weinig licht binnen dan raakt de foto onderbelicht. De camera zal er daarom voor zorgen (of de camera biedt jou de mogelijkheid) om het gat precies lang genoeg te openen en op tijd te sluiten.
Er zijn twee manieren om het licht wat de camera binnenkomt te beperken. De grootte van het gat kan aangepast worden en de tijdsduur waarin het gat geopend is kan aangepast worden. De grootte van het gat noemen we diafragma of (in het Engels) aperture. Het verschil tussen een willekeurig diafragma-getal en het voorgaande of opvolgende getal (bijvoorbeeld het verschil tussen f5.6 en f4) noemen we een f-stop. Figuur 1.1 toont een objectief waarop en aantal getallen zichtbaar zijn. Deze getallen zijn de f-stops. Hoe kleiner het getal, hoe groter het diafragma. Met andere woorden; f 2.8 laat meer licht de camera in dan f 22.
De tweede manier om de hoeveelheid licht te beperken is de tijdsduur waarin het gat geopend is te beperken. De tijdsduur noemen we de sluitertijd of shutter. Figuur 1.2 toont de display van een Nikon D200 waarop het diafragma en de sluitertijd is af te lezen. Het getal 100 staat voor 1/100e van een seconde. Hoe groter het getal, hoe korter de tijd dat de sluiter geopend is.
De combinatie van diafragma en sluitertijd bepaald de hoeveelheid licht. Als één van beiden verdubbeld en de andere halveert, dan blijft de hoeveelheid licht gelijk. De hoeveelheid licht is bijvoorbeeld gelijk wanneer de camera is ingesteld op diafragma f5.6 en sluitertijd 125 en wanneer de camera is ingesteld op diafragma f8 en sluitertijd 60. Hoewel de belichting gelijk is, verschilt het resultaat wel degelijk. Hierover lees je meer in de onderwerpen diafragma en sluitertijd.
Veel SLR camera's bieden verschillende methodes om licht te meten. De drie methodes die je het meest zult gebruiken zijn: centraalmeting, meervoudige belichting en spotmeting. Centraalmeting wordt het meest gebruikt. Het meet de lichthoeveelheid over ongeveer 60% van het beeld. Over het algemeen is dit een betrouwbare methode om licht te meten. Meervoudige meting is bedoeld voor de moeilijke lichtsituaties. De lichthoeveelheid wordt op meerdere zones van het beeld gemeten. De verschillende zones worden vervolgens door de camera geanalyseerd, rekening houdend met extreem lichte of donkere zones in het beeld. Bij spotmeting ten slotte wordt een klein deel, vaak 1%, van het beeld gebruikt om de lichthoeveelheid te meten. Spotmeting kan goed van pas komen als je bijvoorbeeld een persoon in sneeuwlandschap fotografeert. De lichte sneeuw zou de camera bij centraalmeting in de war kunnen brengen. Door de lichthoeveelheid met behulp van spotmeting van het gezicht van de persoon te meten, raakt de camera niet in de war van de omgeving.
Zoals gezegd kan een lichte omgeving, bijvoorbeeld een sneeuwlandschap of een woestijn in de volle zon, de lichtmeting van een camera flink in de war schoppen. Hetzelfde geldt voor een donkere omgeving. In het eerste geval zal je camera de neiging hebben om de foto onder te belichten, waardoor je sneeuw er grijs uit komt te zien, in het tweede geval zal je camera de foto juist overbelichten.
Er zijn een aantal methodes om dit probleem te voorkomen. Eerder werd al over spotmeting gesproken. In het voorbeeld uit figuur 1.3 is spotmeting de perfecte oplossing. De schuur heeft een uitstekende, neutrale kleur om de hoeveelheid licht met behulp van spotmeting af te meten. Een andere methode is de meting van de camera simpelweg handmatig te corrigeren. Meet de camera in een lichte omgeving bijvoorbeeld een sluitertijd van 1/250 bij een diafragma van f5.6, dan kan je de camera handmatig instellen op een sluitertijd van 1/125 (1 stop) of 1/60 (2 stops) bij hetzelfde diafragma. In een donkere omgeving zou je de sluitertijd de andere kant op bijstellen; dus van 1/250 naar 1/500 of 1/1000. Ten slotte zou je voor het meten van de lichthoeveelheid gebruik kunnen maken van een 18% grijskaart, die je voor het onderwerp houdt. Een grijskaart kan je bij iedere fotowinkel kopen en kan je eenvoudig meenemen.
21-02-2010, marion ten cate bedankt ,heldere uitleg, fijne tips reageer...
30-03-2010, Joel-Director De uitleg heeft mij enorm gemotiveerd om mijn fotocamera beter te gebruiken qua belichting.
Bedankt voor de uitleg,
19-07-2009, e. van de weg T.a.v. Jurgen,
U vergist zich af en toe bij het vervoegen van werkwoorden. Het filterd/gebruikd (voorbeelden) kan niet. De basis is altijd STAM + T, dus hier filtert en gebruikt. Verder supertips!
Vriendelijke groet
Verder super reageer...
23-02-2010, Paul Is zeurt nu met een T of D of DT??
18-05-2009, Toon Ik weet niet of ik met mijn vraag hier bij het juiste onderwerp zit.
Veel van mijn foto's genomen met een Lumix TZ-1 hebben een waas over de foto.
is dit te voorkomen en zo ja hoe?
Twee voorbeeldjes, ik hoop dat de linkjes werken, anders wellicht kopieren en plakken in browser
http://i177.photobucket.com/albums/w225/kootjekluit/473TakakkawFallsYohoNP.jpg
http://i177.photobucket.com/albums/w225/kootjekluit/280CascadeoutlookManningPP.jpg
Vast bedankt reageer...
21-05-2009, Jip Het lijkt mij UV wat je in de achtergrond ziet. Een UV filter verbetert het iets maar het belangrijkste: fotografeer vooral kort na zonsopkomst en kort voor zonsondergang. Als je midden op een (zonnige) dag landschapfoto's maakt ontkom je hier bijna niet aan.
16-05-2009, Beginnende Sony a350 gebruiker Handige tips zeg. Bedankt hiervoor! Ga morgen een en ander uitproberen bij het afzwemmen van mijn dochter reageer...
05-01-2009, Erwin Beste allemaal, ik heb een basisvraag als dat goed is. Het gebeurt nogal eens dat ik graag meer contrast in de foto wil. Vaak probeer ik dan een langere sluitertijd en een kleiner diafragma, maar het resultaat is wisselend. Is deze aanpak uberhaupt juist? Hebben jullie tips. Vriendelijke groet, Erwin reageer...
17-01-2009, Patrick Meer contrast kan je niet bereiken door met sluitertijd of diafragma te spelen. Veel digitale camera's hebben een instelling waarmee het contrast verbeterd wordt. Heeft jouw camera dit niet dan zal je het achteraf met een software (bijv Photoshop) moeten aanpassen.
07-02-2009, Jurgen Voor meer contrast: gebruik een circulair polarisatiefilter. Dit werkt het beste als u onder een hoek van 90 graden van de zon af fotografeerd. (dus de zon links of rechts van u) Het geeft u mooie blauwe luchten, maar veel bealngrijker, het reduceert de ongewenste reflectie van bijna elk object om u heen. Hierdoor wordt het contrast veel hoger, u moet uiteraard wel langer belichten want het filter houdt licht tegen. Het resultaat is echter de moeite waard en kan met geen enkel fotobewerkingsprogramma worden geëvenaard. Kosten van een goed polarisatiefilter liggen rond de 30 tot 50 euro, afhankelijk van de lensdiameter. Het filter kan alleen op lenzen worden gebruikt waarvan de filterdraad niet draait bij het focussen, het filter moet namelijk in de juiste stand worden gedraaid. Als uw objectief bij het focussen draait blijft u aan het bijstellen bij elke minieme focuscorrectie. Het kan wel, maar is in mijn ogen niet echt werkbaar.
Niet dat het direct op het contrast veel invloed heeft, maar een statief kan ook een wereld van verschil maken voor uw foto's. Ook voor foto's die u doorgaans wel uit de hand denkt te kunnen maken. Het neemt namelijk elke minieme vorm van bewegingsonscherpte weg, ook de onscherpte die op formaat 10 x 15 niet overduidelijk zichtbaar is. Door het gebruik van een statief worden de onderwerpen op uw foto's nog scherper omlijnd. Dit kan in sommige gevallen een positief effect hebben op het contrast. (Wordt welliswaar niet hoger, maar door de strakkere lijn tussen de ene kleur en de ander wel duidelijker zichtbaar.)
Een combinatie van statief + circulair polarisatiefilter + een goed oog voor compositie levert u plaatjes op vergelijkbaar met die van proffesionals wat betreft contrast en scherpte.
12-03-2009, de pilaar spelen met licht werkt ook.
harder licht zorgt voor meer contrast, daar dat het veschil tussen licht en donker groter is. diafragma heeft daar slechts minimale invloed op, een lens zal met een kleiner diafragma cherper zijn, en meer contrast opnemen. maar dit effect is zo klein, dat het nutteloos is om je hiermee bezig te houden. sluitertjd heeft geen invloed op contrastweergave.
Zoek geschikte onderwerpen, of leer het gebruiken van curves in photoshop of ander fotobewerkingsprogramma's. :)
22-12-2008, birgitjongeling@hotmail.com zelfde vraag als de twee mensen onder mij;
Ik heb een vraag over het fotograferen van mensen binnen. Ik wil een snelle sluitertijd, om beweging te voorkomen. Maar vaak is het binnen donker(der) en lukt het me niet om een goed belichte foto te krijgen. De camera accepteert een snelle sluitertijd vaak niet omdat het te donker is. En als ik deze handmatig instel worden de foto's te donker! Ik heb echt al van alles geprobeerd, ook met (indirecte) flits. De foto's zijn of bewogen of alsnog te donker, of zelfs allebei! Kun je mij vertellen wat te doen??? reageer...
04-01-2009, jose Voor simone,Patrick en Birgit,
Je kunt proberen om de iso waarde te verhogen en een statief te gebruiken. Ook kun je voor wat meer omgevingslicht te zorgen.
01-11-2008, Simone Ik heb een vraag over het fotograferen van mensen binnen. Ik wil een snelle sluitertijd, om beweging te voorkomen. Maar vaak is het binnen donker(der) en lukt het me niet om een goed belichte foto te krijgen. De camera accepteert een snelle sluitertijd vaak niet omdat het te donker is. En als ik deze handmatig instel worden de foto's te donker! Ik heb echt al van alles geprobeerd, ook met (indirecte) flits. De foto's zijn of bewogen of alsnog te donker, of zelfs allebei! Kun je mij vertellen wat te doen??? reageer...
27-01-2009, Anton Simone, heb je al eens geprobeerd een hogere ISO waarde in te stellen?
Hiermee is zonder flits vaak toch een korte sluitertijd mogelijk.
08-10-2008, mario ik heb een vraag
voor mijn vrour haar webshop moet ik haar sieraden fotograferen ,dit moet van dichtbij gebeuren maar het probleem is dat de sieraden nogal weerkaatsen ik heb een sony a 200 aangeschaft ,hoe moet ik dit belichten reageer...
17-01-2009, Patrick Voor het mooiste resultaat (gelijk belicht zonder storende schaduw) heb je een macro fotostudio nodig. Die kan je vrij eenvoudig zelf maken. Kijk bijv. hier.
07-02-2009, Jurgen Heel eenvoudig: gebruik een stafief, geen direct licht! (dus flitslicht is uit den boze en liefst ook geen direct opvallend licht van zon, lamp o.i.d. Plaats bijvoorbeeld een stuk wit papier tussen lamp en sieraad, dit filterd het licht waardoor minder schittering optreed.) en een lange belichtingstijd om alles toch nog voldoende belicht te hebben op de foto's. Eventueel nog een matzwarte ondergrond om de schittering nog verder te reduceren.
04-09-2008, wendyvanwoudenberg@hotmail.com Even een vraag. Ik ga fotograferen voor een (mode)webwinkel. Witte achtergrond, geen schaduw. Hoe kan ik dit het beste belichten? Welke lampen zijn geschikt?
Bij voorbaat dank! Wendy reageer...
27-07-2008, joke-westerink@home.nl Beste,
ik heb een vraag over het behoud van de juiste kleuren, ik fotograveer op dit moment handdoeken voor onze nieuwe website. wat mij nu opvalt is dat als ik de gekleurde handdoeken bij elkaar fotograveer, ze veel beter hun orginele kleur behouden, dan als ik een kleur tegelijk wil foto graven. ik heb al allerlei verschillende instellingen geprobeerd maar het geeft geen echte verbering. de paarse handdoeken worden blauwer, en de fucsia kleur wordt roze.
ik hoop dat u een oplossing voor mijn probleem weet!
Met vriendelijke groet
Joke Westerink reageer...
26-01-2009, Sylvia Je hebt een RAW stand in de SLR. hiermee maak je een "zuiver digitaal negetief"
Importeer deze in je pc om daar verder uitwerken
03-05-2009, Jan Waarschijnlijk heb je de witbalns op automatisch staan. dan kiest de camara zelf welke kleur als echt wit moet worden gezien. Dit kan je veelal ook zelf instellen als je de witbalans op handmatig zet en dan eerst een voorbeeld foto maakt. Ook kun je kiezen om in raw te schieten waardoor je de witbalans altijd achteraf kun instellen.
De Engelse termen voor sluitertijd en diafragma (shutter and aperture) worden hier niet zonder reden vermeld. De meeste camera's bieden de mogelijkheid om zowel sluitertijd als diafragma handmatig in te stellen of de mogelijkheid om handmatig het diafragma in te stellen en de camera de sluitertijd automatisch te laten bepalen of om handmatig de sluitertijd in te stellen en de camera het diafragma te laten bepalen. Dit wordt door de meeste camera's respectievelijk met de letters 'M' (Manual), 'A' (Aperture priority) en 'S' (Shutter priority) weergegeven.
Kies een willekeurig onderwerp in stel de camera in op de automatische stand zodat diafragma en sluitertijd door de camera bepaald worden. Maak en foto en noteer diafragma en sluitertijd. Stel de camera in op de handmatige stand, verlaag het diafragma met één stop, verhoog de sluitertijd met één stop en maak nog een foto. Herhaal dit nog een aantal maal. Merk op dat de foto's allemaal correct belicht zijn.
Maak nog twee foto's van hetzelfde onderwerp met dezelfde sluitertijd als de eerste foto maar kies eerst een lager diafragma en vervolgens een hoger diafragma. Merk op dat de foto's onder- en overbelicht zijn ten opzicht van de eerste foto.
Fotografeer je met een analoge camera, noteer dan altijd het diafragma en de sluitertijd. Zo kan je achteraf altijd beoordelen waarom je foto mislukt is of juist zo goed is gelukt. Digitale camera's slaan de sluitertijd en het diafragma in het bestand op. Dit kan je terugvinden via de eigenschappen of de properties van de foto.
De meeste camera's hebben een bracketing functie. Hiermee kan je de camera 2 of 3 foto's laten maken met verschillende belichting. De eerste foto wordt belicht met de gemeten belichting, een tweede foto wordt onder- of overbelicht en eventueel een derde foto wordt nog verder onder- of overbelicht. Hiermee is de kans op een correct belichte foto veel groter.
Er zijn twee manieren om het licht wat de camera binnenkomt te beperken. De grootte van het gat kan aangepast worden en de tijdsduur waarin het gat geopend is kan aangepast worden. De grootte van het gat noemen we 
De combinatie van 
Hetzelfde geldt voor een donkere omgeving. In het eerste geval zal je camera de neiging hebben om de foto onder te belichten, waardoor je sneeuw er grijs uit komt te zien, in het tweede geval zal je camera de foto juist overbelichten.
De Engelse termen voor 
Kies een willekeurig onderwerp in stel de camera in op de automatische stand zodat 